پیامبر رحمت

قصه محمد قصه عجیبی است. خداوند برای اینکه خود را نشان دهد دست به خلقت آسمان و زمین زد. اما نهایتا فرمود همه چیز را برای تو (محمد) خلق کردم. خداوند در محمد خلاصه شد. برای شناخت و معرفت پیامبر باید از مسیر قرآن گذشت. از اثر (قرآن) پی مؤثر (پدیدآورنده) بردن. مرور بر کتاب و تدبر و تعقل در آن. صرف ارادت قلبی به قرآن کفایت نمی کند و «مراد از نزول قرآن تحصیل سیرت خوب است نه ترتیل سورت مکتوب». نگاهی به مجموعه کلامی پیامبر گویای یک اصل است. تا مرد سخن نگفته باشد عیب و هنرش نهفته باشد.

الف - تعادل و توازن در همه امور. افراط و تفریط را به اعتدال تبدیل کرد.

واژه عدل. از شدت احکام تورات کاست و عفو و اغماض بیش از حد مسیحیت را نیز تعدیل کرد. عفو و اغماض در کنار مجازات (درشتی و نرمی به هم در به است) خشونت را با رأفت اسلامی آمیخت. «هنگام درشتی ملاطفت مذموم است. خشم بیش از حد گرفتن وحشت آرد و لطف بی وقت هیبت ببرد. نه چندان درشتی کن که از تو سیر گردند و نه چندان نرمی که بر تو دلیر گردند.»

یهود قدیمی ترین مذهب احکام و قوانین توأم با بی رحمی (خشونت) دارد. در سفر احبار گاو نری انسانی را به ضرب شاخ هلاکت رساند. گاو به ضرب سنگ کشته و گوشت او طعمه سگان شد. مجازات بر اشیا و حیوانات مبتنی بر همین دیدگاه است. مسیحیت متعرض حدود الهی نشد. امر به اغماض و حلم و بردباری کرد. انجیل متی آمده که «شنیده اید که گفته شده است که چشمی و دندانی به چشمی و دندانی. لیک من به شما می گویم با شریر مقاومت نکنید. هر که به رخسار راست تو طپانچه زد دیگری را نیز به سوی آن بگردان»

ب – غلبه جنبه رحمت و رأفت

تعداد بسم الله الرحمن الرحیم در قرآن گویای این مطلب است. فبما رحمه من الله لنت لهم و لو کنت فظا غلیظ القلب لانفضوا من حولک. و ....جنبه خشونتی اسلام در مجازاتها مشهود است ولی اثبات و احراز جرم دشوار است. اگر چه قصاص است ولی «فمن عفی له من اخیه شی فاتباع بالمعروف و اداء الیه باحسان» و البته «جزاء سیئه سیئه مثلها فمن عفی و اصلح فاجره علی الله». بدی را بدی سهل باشد جزا – اگر مردی احسن الی من اساء. ضرب المثل جواب سنگ کلوخ است و نه «کلوخ انداز را پاداش سنگ است» و تعبیر زیبای خواجه عبدالله انصاری که فرمود نیکان را نیکی کردن خرخاری است و ...